Woordenlijst van de rondenota: rubrieken en afkortingen
télé, para, ATCD, ETT, MV… De rondenota heeft haar eigen taal, gemaakt van etiketten en afkortingen die elke dienst een beetje op zijn manier gebruikt. Solys schrijft vandaag in het Frans: deze woordenlijst verzamelt de meest gangbare Franse afkortingen in de Franstalige Belgische ziekenhuizen, met hun betekenis in het Nederlands, en legt uit hoe Solys ermee omgaat.
- Een rondenota is geen uitgeschreven tekst: het zijn rubrieken, streepjes en afkortingen.
- Eenzelfde afkorting kan twee betekenissen hebben naargelang de dienst: daarom raadt Solys nooit.
- Een afkorting die afgekort gedicteerd wordt, blijft afgekort; wat voluit gezegd wordt, blijft voluit.
- Solys kiest nooit een betekenis die niet is ingesteld of gezegd.
De rubrieken van de nota
De etiketten hieronder delen de nota op in rubrieken. De volgorde en de spelling verschillen van dienst tot dienst; de volgorde hier is die van een ziekenhuisdienst cardiologie, in detail beschreven op de pagina cardiologie.
| Etiket | Wat erin komt |
|---|---|
| télé | Wat de telemetrie (continue bewaking van het hartritme) sinds gisteren heeft getoond. Heel kort. |
| para | De gemeten parameters: bloeddruk, hartfrequentie, saturatie, temperatuur, gewicht, diurese. Waarden, geen symptomen. |
| Examen clinique | Het klinisch onderzoek: de nacht (« nuit calme »), dan wat de arts bij het onderzoek heeft vastgesteld, ook wat de patiënt vertelt. |
| Biologie | Het labo: de trend van de resultaten, in enkele woorden: « CRP en baisse ». |
| Stratégie de prise en charge | Het behandelbeleid: wat vandaag beslist is, aangevraagde onderzoeken, adviezen, behandelingen toegevoegd, gestopt of gewijzigd, met hun reden. |
| Conclusion | De conclusie: de weerhouden diagnoses, wat gedaan is, de resultaten, het geplande vervolg. Het ontwerp van de ontslagbrief. |
| / | Een rubriek die bekeken is en leeg is. De schuine streep zegt « niets te melden » zonder het etiket weg te halen. |
De gangbare afkortingen
Dit zijn de afkortingen die het vaakst voorkomen in een Franstalige rondenota inwendige geneeskunde of cardiologie. De lijst is niet volledig, en de betekenis is altijd die van de dienst.
Parameters en klinisch onderzoek
| Afkorting | Betekenis |
|---|---|
| TA | Bloeddruk (tension artérielle), genoteerd in centimeter kwik (14/8) |
| FC | Hartfrequentie (fréquence cardiaque) |
| FR | Ademhalingsfrequentie (fréquence respiratoire) |
| Sat, SpO2 | Perifere zuurstofsaturatie |
| T° | Temperatuur |
| MV | Vesiculair ademgeruis (murmure vésiculaire), het normale ademgeruis bij auscultatie |
| OMI | Oedeem van de onderste ledematen (œdème des membres inférieurs) |
| AEG | Achteruitgang van de algemene toestand (altération de l'état général) |
| RAS | Niets te melden (rien à signaler) |
Antecedenten en diagnoses
| Afkorting | Betekenis |
|---|---|
| ATCD | Antecedenten (antécédents) |
| HTA | Arteriële hypertensie |
| FA | Voorkamerfibrillatie (fibrillation auriculaire) |
| BPCO | COPD (bronchopneumopathie chronique obstructive) |
Onderzoeken
| Afkorting | Betekenis |
|---|---|
| ECG | Elektrocardiogram |
| ETT | Transthoracale echocardiografie (échographie transthoracique) |
| ETO | Transoesofageale echocardiografie (échographie transœsophagienne) |
| EEG | Elektro-encefalogram |
| RX | Radiografie (« RX thorax ») |
| IRM | MRI (imagerie par résonance magnétique) |
Labo
| Afkorting | Betekenis |
|---|---|
| CRP | C-reactief proteïne |
| Hb | Hemoglobine |
| GB | Witte bloedcellen (globules blancs) |
| PO2 | Partiële zuurstofdruk in het arteriële bloed |
| BNP | B-type natriuretisch peptide |
Behandelingen
| Afkorting | Betekenis |
|---|---|
| IV | Intraveneus |
| PO | Per os, via de mond |
| AINS | NSAID's (anti-inflammatoires non stéroïdiens) |
Eén afkorting, twee betekenissen: waarom Solys niet raadt
Veel medische afkortingen zijn dubbelzinnig buiten hun context. « IC » kan in de cardiologie hartfalen betekenen en elders iets heel anders; « EP » leest de ene dienst als longembolie en een andere anders. Een hulpmiddel dat afkortingen op goed geluk uitschrijft, zou fouten in het dossier brengen.
Solys raadt dus niet. Een afkorting die u afgekort dicteert, komt afgekort in de nota; wat u voluit zegt, blijft voluit. Een dienst kan voor zichzelf beslissen om bepaalde afkortingen voluit te schrijven, maar een dubbelzinnige afkorting wordt nooit uitgeschreven. Als de artsen een afkorting telkens zelf verbeteren, onthoudt Solys het paar « afkorting ↔ uitschrijving » voor de dienst, en niets anders: nooit de zin waarin het voorkwam.
De telegramstijl
Naast de woordenschat heeft de rondenota een eigen zinsbouw: geen vervoegd werkwoord, elementen gescheiden door komma's, streepjes voor de beslissingen, getallen in cijfers. Vergelijk:
« Le patient a passé une nuit calme. À l'auscultation, le murmure vésiculaire est présent des deux côtés. »
nuit calme, murmure vésiculaire présent des deux côtés
De tweede vorm is wat een dienst in een universitair ziekenhuis verwacht. Daarom maakt Solys in een rondenota nooit een alinea: het volgt de stijl van de dienst, met een maximale lengte per rubriek. Voor de volledige werking, zie het dicteren van de zaalronde.
Veelgestelde vragen
Wat betekent « télé » in een rondenota?
« télé » is de afkorting van telemetrie: de continue bewaking van het hartritme. De rubriek vat in enkele woorden samen wat sinds gisteren is waargenomen.
Wat betekent « para » in een rondenota?
« para » staat voor de parameters: bloeddruk, hartfrequentie, saturatie, temperatuur, gewicht, diurese. Er komen alleen gemeten waarden in, geen symptomen.
Wat betekent ATCD?
ATCD betekent antecedenten: de vroegere ziekten, ingrepen en behandelingen van de patiënt.
Wat betekent MV bij auscultatie?
MV betekent murmure vésiculaire, het vesiculair ademgeruis: het normale ademgeruis dat u met de stethoscoop hoort. « MV présent des deux côtés » betekent dat het over beide longen te horen is.
Schrijft Solys de afkortingen voluit?
Niet als u ze afgekort dicteert: een afkorting blijft zoals ze gezegd is. Alleen een dienst die het uitdrukkelijk vraagt, krijgt bepaalde afkortingen voluit, en een dubbelzinnige afkorting wordt nooit uitgeschreven.
Door Klaas Sabbe, oprichter van Solys · bijgewerkt op . Een fout, een aanvulling? Schrijf ons: solys@solyshealth.com.